Mensen vinden het fijn om bloemen cadeau te geven of te krijgen. Bloemen kleuren je dag, vrolijken je woon-, werk- en leefomgeving op, brengen natuur in huis en geven op belangrijke momenten in het leven uitdrukking aan gevoelens waar woorden tekortschieten. Maar kun je nog wel met een gerust hart bloemen kopen nu uit onderzoeken blijkt dat er misschien restanten van gewasbeschermingsmiddelen op aanwezig kunnen zijn?
Allereerst willen we als sierteeltsector benadrukken dat we de gezondheid en bescherming van mens, dier en milieu vooropstellen. Niet voor niets spannen kwekers zich in om het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen tot een minimum te beperken. Dat gebeurt via de methode van het zogeheten Integrated Pest Management (IPM). Daarbij kijken ze eerst wat er gedaan kan worden om ziekten en plagen überhaupt te voorkomen. Denk daarbij aan de ontwikkeling van sterkere bloemenrassen die weerbaarder zijn tegen ziekten en plagen.
Is er toch sprake van een aantasting, dan zetten kwekers biologische bestrijders in zoals sluipwespen en roofmijten om schadelijke insecten aan te pakken. Ook gaan ze aan de slag met groene (biologische) middelen en technische oplossingen. Bij dat laatste kun je denken aan het plaatsen van insectengaas in de kasramen om schadelijke insecten buiten te houden, drones die bepaalde plagen vroegtijdig kunnen signaleren en uitschakelen of bijvoorbeeld infrarood licht om schimmels te bestrijden. Pas als dat allemaal niet helpt, passen kwekers pleksgewijs — als laatste redmiddel — een gewasbeschermingsmiddel toe.
Uiterst kleine concentraties
Dat er toch nog restanten van gewasbeschermingsmiddelen op bloemen kunnen zitten, komt onder meer doordat laboratoriumtechnieken steeds verfijnder worden. Je kunt daardoor eenvoudig gezegd steeds kleinere concentraties vinden. Dat is ook het geval met aangetroffen restanten van gewasbeschermingsmiddelen: het gaat daarbij om uiterst kleine concentraties die, volgens onderzoek van het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) en andere onderzoeksinstellingen, geen risico voor de gezondheid opleveren.
Gewasbeschermingsmiddelen moeten namelijk voldoen aan zeer strenge veiligheidseisen van toelatingsautoriteiten, officiële instanties die op basis van wetenschappelijk onderzoek beslissen of een stof wordt toegelaten of niet. Overal ter wereld geldt daarvoor hetzelfde uitgangspunt: een middel moet werkzaam én veilig zijn voor mens, dier en milieu. Gewasbeschermingsmiddelen mogen geen risico vormen voor consumenten, ook niet bij normaal gebruik van bloemen in huis (zoals het aanraken van of ruiken aan bloemen).
Welke middelen nodig zijn in een gewas, kan per land verschillen en hangt van meerdere factoren af. Zoals klimaat, teeltsystemen en de ziekte- en plaagdruk. In Europa zijn er bijvoorbeeld andere ziekten en plagen dan op andere continenten. Ook tussen Nederland en Zuid-Europese landen zijn er verschillen. Daarom bepaalt uiteindelijk de lokale toelatingsinstantie welke gewasbeschermingsmiddelen worden toegelaten.
Geen gezondheidsrisico’s
Consumenten kunnen dus met een gerust hart een bloemetje kopen. Dat blijkt ook uit het RIVM-onderzoek bij het op 21 januari verschenen NVWA-rapport over importrozen. In haar advies stelt de NVWA geen gezondheidsrisico’s te verwachten bij aanraking van de bloemen tijdens de aankoop en het op vaas zetten.
Veilig werken met bloemen
Bij mensen die dagelijks veel en langdurig (acht uur per dag) met snijbloemen werken, kunnen er volgens de NVWA mogelijke gezondheidsrisico’s optreden. Voor deze medewerkers gelden daarom uit voorzorg extra adviezen. Het gaat dan bijvoorbeeld om werknemers van bloemisten en bloembinderijen die boeketten maken en daarbij de hele dag snijbloemen in handen hebben. Zij krijgen het advies handschoenen van nitrilrubber te dragen en lange mouwen. Op die manier kunnen zij veilig werken. Veel medewerkers van de bloemenveiling en handelsbedrijven werken ook dagelijks met bloemen, maar in hun geval zijn de bloemen verpakt in hoezen en fust, waardoor zij niet direct in contact komen met de bloemen.
Zeer strenge regels
Op de kwekerijen gelden zeer strenge regels voor de toepassing van gewasbeschermingsmiddelen, zowel tijdens als na de bespuitingen. Dit om de veiligheid en gezondheid van medewerkers en consumenten te waarborgen. Zo mogen gewasbeschermingsmiddelen alleen worden toegepast door werknemers die daar speciaal voor zijn opgeleid. In veel gevallen vindt het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen volledig geautomatiseerd plaats. Zijn er toch mensen in de kas, dan dragen zij verplicht persoonlijke beschermingsmiddelen zoals een volgelaatsmasker en beschermende kleding.
